బద్దెన

చిరకాలంగా తెలుగు ప్రజల నాలుకల మీద నానుచూ వారి అంతశ్చేతనలో భాగంగా కరిగిపొయిన సుమతీ శతకము పద్యాలను, సరసమూ, సరళమూ, సామాన్యులకు సైతం సూటిగా, సులభంగా అర్థమయ్యే శైలిలో రాసిన గొప్ప పద్యకారుడు బద్దెన. 162 పద్యాలు గల మరో లఘుకృతి నీతిశాస్త్ర ముక్తావళి వీరి రచనే. ఈయన కాకతీయ రాజ్యంలో ఒక చిన్నసామంత రాజు. క్రీ.శ.1260 ప్రాంతంలో జీవించి ఉంటారని భావిస్తున్నారు. తిక్కనకు శిష్యునిగా భావిస్తున్నారు. కమలాసన, కవిబ్రహ్మ అను బిరుదులు కలవాడు.[1]

కార్యేషు దాసీ, కరణేషు మంత్రీ, రూపేచ లక్ష్మీ, క్షమయా ధరిత్రీ, భోజ్యేషు మాతా, శయనేషు రంభా షట్కర్మ యుక్తా కుల ధర్మపత్నీ.

ఇంటి పనులు చెయ్యడంలో దాసీ మనిషి లాగా, మంచి ఆలోచన ఇచ్చేటప్పుడు మంత్రి లాగా, అలంకరణ చేసుకున్నప్పుడు లక్ష్మీదేవి లాగా, భోజనం పెట్టేటప్పుడు తల్లి లాగా, పడకటింటిలో రంభ లాగా ఈ షట్కర్మ (ఆరు పనులు) లతో ఉండేది ధర్మపత్ని. ఇదీ ఈ శ్లోకానికి అర్థం. ఇక్కడ షట్కర్మ బదులు షద్ధర్మ అని పాఠభేదం కూడా ఉంది. ఇది బద్దెన వ్రాసిన నీతి శాస్త్రంలోని ఒక పద్యము.

ఇవి కూడా చూడండి

సుమతీ శతకం

మూలాలు

రామకృష్ణకవి, మానవల్లి (1910). "ఆంధ్ర రాజకవులు". ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచిక: 197. Retrieved 6 March 2015.

తెలంగాణ సాహిత్యం

ప్రముఖ గ్రంథాలు

రంగనాథ రామాయణము * బసవపురాణం* మార్కండేయ పురాణము * సుమతీ శతకం * గజేంద్ర మోక్షము * తపతి సంవర్ణోపాఖ్యానం * వృషాధిప శతకము * దాశరథీ శతకము * నరసింహ శతకము* గోలకొండ కవుల సంచిక * ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర * విశ్వంభర *

ప్రముఖ సాహితీవేత్తలు

మంథాన భైరవుడు * గోన బుద్ధారెడ్డి * పాల్కుర్కి సోమనాథుడు * వేములవాడ భీమకవి * బమ్మెరపోతన * బద్దెన * మారన * గణపతి దేవుడు * కొరవి గోపరాజు * చరిగొండ ధర్మన్న * అద్దంకి గంగాధరుడు * పొన్నెగంటి తెలగనాచార్యుడు * ఎలకూచి బాలసరస్వతి *మన్నెంకొండ హనుమద్దాసు * రాకమచర్ల వేంకటదాసు * వేపూరు హనుమద్దాసు * కాకునూరి అప్పకవి * మరింగంటి సింగరాచార్యులు * మల్లినాథ సూరి * సురవరం ప్రతాపరెడ్డి * బూర్గుల రామకృష్ణారావు * వానమామలై వరదాచార్యులు* దాశరథి కృష్ణమాచార్య * దాశరథి రంగాచార్య * దేవులపల్లి రామానుజరావు * కాళోజీ నారాయణరావు * వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి * శేషప్ప కవి * మందుముల నరసింగరావు * పి.వి.నరసింహరావు * సింగిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి * పాకాల యశోదారెడ్డి * సామల సదాశివ * గడియారం రామకృష్ణ శర్మ * జ్వాలాముఖి * కపిలవాయి లింగమూర్తి *

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.