ఫ్లోరిన్


ఫ్లోరిన్ (లాటిన్ : అర్థం "ప్రవహించు"), అనేది ఒక వాయు రూపంలో ఉండే మూలకము. దీని సంకేతము F మరియు పరమాణు సంఖ్య 9. రసాయనిక చర్యలలో అతి చురుకుగా పాల్గొంటుంది. స్వచ్ఛమైన స్థితిలో ఫ్లోరిన్ లేత గోధుమ రంగులో ఉండే విష వాయువు. దీని రసాయనిక ఫార్ములా F2. అన్ని ఇతర హాలోజన్ మూలకాల వలె ఇది కూడా చాలా ప్రమాదకరమైనది. తాకగానే చర్మాన్ని కాల్చుతుంది. కర్బనముతో దీని మిశ్రమాలు ఫ్లోరోకార్బన్లు చాలా పరిశ్రమలలో ఉపయోగిస్తున్నారు.

ఫ్లోరిన్,  9F
Liquid fluorine (at extremely low temperatures)
సాధారణ ధర్మములు
ఉచ్ఛారణ
  • /ˈflʊəriːn, -ɪn/
    (FLOOR-een-,_--in)
  • /ˈflɔːriːn, -ɪn/
    (FLOR-een-,_--in)
కనిపించే తీరువాయు స్థితి: చాలా లేత పసుపు
ద్రవ స్థితి: ప్రకాశవంతమైన పసుపు
ఘన స్థితి: పారదర్శకం (బీటా), అపారదర్శకం (ఆల్ఫా)
ప్రామాణిక అణు భారం (Ar, standard)18.998403163(6)[1]
ఆవర్తన పట్టికలో ఫ్లోరిన్
-
↑
F
↓
Cl
ఆక్సిజన్ ← ఫ్లోరిన్ → నియాన్
పరమాణు సంఖ్య (Z)9
గ్రూపుగ్రూపు 17 (halogens)
పీరియడ్పీరియడ్ 2
బ్లాకుp-బ్లాకు
ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం[He] 2s2 2p5[2]
ప్రతీ కక్ష్యలో ఎలక్ట్రానులు
2, 7
భౌతిక ధర్మములు
STP వద్ద స్థితిgas
ద్రవీభవన స్థానం53.48 K ​(−219.67 °C, ​−363.41[3] °F)
మరుగు స్థానం85.03 K ​(−188.11 °C, ​−306.60[3] °F)
సాంద్రత (STP వద్ద)1.696[4] g/L
(మ.స్థా వద్ద) ద్రవస్థితిలో ఉన్నప్పుడు1.505[5] g/cm3
త్రిక బిందువు53.48 K, ​90[3] kPa
సందిగ్ద బిందువు144.41 K, 5.1724[3] MPa
భాష్పీభవన ఉష్ణం
(హీట్ ఆఫ్ వేపొరైజేషన్)		6.51[4] kJ/mol
మోలార్ హీట్ కెపాసిటీ(Cp) (21.1 °C) 31[5] J·mol−1·K−1
(Cv) (21.1 °C) 23[5] J/(mol·K)
భాష్ప పీడనం
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 38 44 50 58 69 85
పరమాణు ధర్మములు
ఆక్సీకరణ స్థితులు−1 ​oxidizes oxygen
ఋణవిద్యుదాత్మకతPauling scale: 3.98[2]
అయనీకరణ శక్తులు
  • (more)
సమయోజనీయ వ్యాసార్థం64[6] pm
వాండర్‌వాల్ వ్యాసార్థం135[7] pm
వర్ణపట రేఖలు
ఇతరములు
స్ఫటిక నిర్మాణం ​ఆధార-కేంద్రీయ మోనోక్లినిక్

alpha state (low-temperature)[8]
ఉష్ణ వాహకత0.02591[9] W/(m·K)
అయస్కాంత క్రమంdiamagnetic, −1.2×10−4 (SI)[10][11]
CAS సంఖ్య7782-41-4[2]
చరిత్ర
నామీకరణ చేసినవారుafter the mineral fluorite, itself named after Latin fluo (to flow, in smelting)
ఆవిష్కరణAndré-Marie Ampère (1810)
మొదటి సారి వేరుపరచుటHenri Moissan[2] (June 26, 1886)
పేరు పెట్టిన వారుHumphry Davy
ఫ్లోరిన్ ముఖ్య ఐసోటోపులు
ఐసో­టోప్ లభ్యత అర్థ­జీవిత­కాలం (t1/2) విఘ­టనం లబ్దం
18F trace 109.77 min β+ (96.9%) 0.634 18O
ε (3.1%) 1.656 18O
19F 100% F, 10 న్యూట్రాన్లతో స్థిరంగా ఉన్నది.
reference[12]


ఉపయోగాలు

రసాయనిక ఉపయోగాలు:

  • ఫ్లోరిన్ మూలకం సెమీ కండక్టర్ల తయారీలో ప్లాస్మా ఎచింగ్ కోసం.[13]
  • హైడ్రో ఫ్లోరిక్ ఆమ్లం (రసాయన ఫార్ములా: HF) గాజు పలకల మీద డిజైన్లు తయారుచేసే ఎచింగ్ పనికోసం ఉపయోగిస్తారు.
  • ఫ్లోరిన్ టెఫ్లాన్ అనే ప్లాస్టిక్ పదార్ధాలు మరియు ఫ్రియాన్ ల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.
  • యురేనియమ్ హెక్సాఫ్లోరైడ్ నుండి యురేనియంను శుద్ధిచేయడానికి ఫ్లోరిన్ ఉపయోగిస్తారు.
  • హైడ్రో క్లోరో ఫ్లోరో కార్బన్లు ఎయిర్ కండిషన్లు మరియ్ రిఫ్రిజిరేటర్లులో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే ఓజోన్ పొర విధ్వంశకాలుగా గుర్తించి వీటిని ఈ మధ్యకాలంలో నిషేధించారు. క్లోరిన్ మరియు బ్రోమిన్ ల వలె కాక ఫ్లోరిన్ ఈ విషయంలో చాలా సురక్షితమైనది.[14]
  • సల్ఫర్ హెక్సాఫ్లోరైడ్ వాయువును అతి శక్తివంతమైన విద్యుత్ పరికరాలలో ఇన్సులేటర్గా ఉపయోగిస్తారు.
  • సోడియమ్ హెక్సాఫ్లోరో అల్యూమినేట్ (క్రయోలైట్) ను అల్యూమినియం విద్యుద్విశ్లేషణంలో ఉపయోగిస్తారు.
  • సోడియం ఫ్లోరైడ్ చాలా ఎక్కువ మోతాదులో ఉపయోగించి బొద్దింకలను చంపడానికి ఉపయోగిస్తారు.
  • ఫ్లోరైడ్లు పాతకాలంలో ద్రవరూపంలోని లోహాలు సులువుగా ప్రవహించడానికి ఉపయోగించేవారు.
  • US స్పేస్ శాస్త్రవేత్తలు తొలిరోజులలో ఫ్లోరిన్ వాయువును రాకెట్లకు ఇంధనంగా ఉపయోగపడుతుందని భావించినా ప్రయోగాలు ఫలించలేదు.

దంత మరియు వైద్య ఉపయోగాలు:

  • సోడియమ్ ఫ్లోరైడ్ (NaF), స్టానస్ ఫ్లోరైడ్ (SnF2) మరియు సోడియమ్ మోనోఫ్లొరోఫాస్ఫేట్, దంతవైద్యులు టూత్ పేస్టులలో ఉపయోగించి దంతాలకు కేరీస్ వ్యాధి సోకకుండా చేశారు.
  • శస్త్రచికిత్సలో ఉపయోగించే మత్తు మందు వాయువులుగా సెవోఫ్లోరేన్, డెస్ ఫ్లురేన్, ఐసో ఫ్లురేన్ మొదలైనవి ఉపయోగంలో ఉన్నాయి.
  • డెక్సామిథసోన్ మరియు ట్రయామ్సినలోన్లు అతి శక్తివంతమైన కార్టికోస్టీరాయిడ్లుగా ఉపయోగపడే మందులు.[15]
  • ఫ్లూడ్రోకార్టిసోన్ మినరలోకార్టికాయిడ్గా చాలా సందర్భాలలో వైద్యంలో ఉపయోస్తారు.
  • ఫ్లూకొనజోల్ చర్మానికి చెందిన మరియు ప్రమదకరమైన శిలీంద్రాలకు సంబంధించిన వ్యాదులను అరికట్టడానికి మరియు నిర్మూలించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
  • క్వినొలోన్లు ఒక ముఖ్యమైన ఏంటీబయాటిక్స్ కుటుంబానికి చెందినవి.
  • 18F, ఒక రేడియోధార్మిక ఐసోటోపు పోసిట్రాన్లను విడుదల చేస్తుంది. వీటిని పోజిట్రాన్ ఎమిషన్ టోమోగ్రఫీ (పెట్) స్కాన్ లో ఉపయోగిస్తారు.
Fluorite (CaF2) crystals

ఇవి కూడా చూడండి

మూలాలు

  1. Meija, J.; et al. (2016). "Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry. 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Aigueperse et al. 2005, "Fluorine", p. 1.
  3. Haynes, William M., ed. (2011). CRC Handbook of Chemistry and Physics (92nd ed.). Boca Raton, FL: CRC Press. p. 4.121. ISBN 1439855110.
  4. Aigueperse et al. 2005, "Fluorine", p. 2.
  5. Compressed Gas Association (1999). Handbook of compressed gases. Springer. p. 365. ISBN 9780412782305.
  6. Dean 1999, p. 4.35.
  7. Kim, Sung-Hoon (2006). Functional dyes. Elsevier. p. 257. ISBN 9780444521767.
  8. Young, David A. (1975). Phase Diagrams of the Elements (Report). Springer. p. 10. Retrieved 10 June 2011.
  9. Yaws & Braker 2001, p. 385.
  10. Mackay, Mackay & Henderson 2002, p. 72.
  11. Cheng, H.; Fowler, D. E.; Henderson, P. B.; Hobbs, J. P.; Pascaloni, M. R. (1999). "On the magnetic susceptibility of fluorine". Journal of Physical Chemistry A. 103 (15): 2861–2866. doi:10.1021/jp9844720.
  12. Chiste, V.; Be, M. M. (2006). "F-18" (PDF). Table de radionucleides. Laboratoire National Henri Becquerel. Retrieved 15 June 2011.
  13. Leonel R Arana, Nuria de Mas, Raymond Schmidt, Aleksander J Franz, Martin A Schmidt and Klavs F Jensen, మూస:Doi-inline, J. Micromech. Microeng. 17 , 2007, pp. 384-392.
  14. "Class I Ozone-Depleting Substances". Ozone Depletion. U.S. Environmental Protection Agency.
  15. eMedicine - Corticosteroid-Induced Myopathy : Article by Steve S Lim, MD
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.