దేవాలయం

• స్వయంవ్యక్త స్థలములు - భగవంతుడే స్వయముగా అవతరించిన స్థలములు.
• దివ్య స్థలములు - దేవతలచే ప్రతిష్ఠ చేయబడిన స్థలములు.
• సిద్ధ స్థలములు - మహర్షులు, తపస్సుచేసి సిద్ధి పొందిన స్వాములు ప్రతిష్ఠించిన స్థలములు.
• పౌరాణ స్థలములు - పురాణములలో చెప్పబడి ప్రసిద్ధిగాంచిన స్థలములు.
• మానుష స్థలములు - రాజుల చేత, భక్తుల చేత ప్రతిష్ఠ చేయబడిన స్థలములు.

దేవాలయాలలో గాలి గోపురం, ప్రధాన ద్వారం, వైకుంఠ ద్వారం, ధ్వజ స్తంభం, గర్భగుడి, ద్వారపాలకులు, వంటశాల మొదలైన వివిధ భాగాలుంటాయి.

హిందూ దేవాలయాలలో సాధారణంగా ఉండే భాగాలు, దేవాలయ సందర్శన సమయంలో భక్తులు పాటించే ఆచారాలు ఈ చిత్రంలో గమనించవచ్చును.

ఆగమ శాస్త్రములో దేవాలయములో అర్చకులు, భక్తులు, అధికారులు ఏ విధముగా వ్యవహరించకూడదో వివరించబడింది.

1. ఆలయము లోపల వాహనము మీదగానీ, పాదరక్షలతో గాని తిరుగరాదు.
2. ఆలయమునకు ప్రదక్షిణము చేసి, పిమ్మట లోనికి ప్రవేశించాలి.
3. ఆలయములోనికి తలపాగా ధరించిగాని, చేతితో ఆయుధము పట్టుకొనిగాని ప్రవేశించరాదు.
4. ఆలయములోనికి ఉత్తచేతులతోగాని, తిలకం ధరించకుండా గాని, తాంబూల చర్వణం చేస్తూగాని, ఆహారాదులు తినుచూగాని ప్రవేశించరాదు.
5. ఆలయ ప్రాంగణములో మల, మూత్ర విసర్జన చేయరాదు.
6. ఆలయమందు కాళ్ళు చాపుకొని కూర్చుండుట, నిద్రపోవుట చేయరాదు.
7. ఆలయములో ఏ ప్రాణికైనా దుఃఖం కలిగించే ఏ హింసనూ చేయరాదు.
8. ఆలయములో ఎన్నడూ వివాదములు పెట్టుకోరాదు.
9. ఆలయములో అహంకారముతో, గర్వముతో, అధికార దర్పముతో ఉండరాదు.
10. ఆలయములో దేవుని ఎదుట పర స్తుతిని, పర నిందను కూడా చేయరాదు.
11. ఆలయములో దేవుని ఎదుట పృష్ఠభాగం చూపిస్తూ కూర్చుండరాదు.
12. అధికార గర్వంతో అకాలంలో ఆలయం ప్రవేశించి అకాల సేవలను చేయరాదు.
13. ఒక చేతితో ప్రణామము చేయరాదు.
14. ఆలయాలలో ఇతరులకు నమస్కరించడం చేయరాదు. భగవంతుని ఎదుట అందరూ సమానులే అని భావించవలెను.

• శివుడు స్థాపించబడిన దేవాలయం - శివాలయం.
• విష్ణువు లేదా విష్ణంశ స్థాపించబడిన దేవాలయం - విష్ణాలయం
• శ్రీరాముడు స్థాపించడిన దేవాలయం - రామాలయం
• సూర్యనారాయణమూర్తి స్థాపించబడిన దేవాలయం - సూర్యాలయం
• సుబ్రహ్మణ్య స్వామి స్థాపించబడిన దేవాలయం - సుబ్రమణ్యస్వామి ఆలయం
• వేంకటేశ్వరుడు స్థాపించబడిన దేవాలయం - వేంకటేశ్వరాలయం

క్రైస్తవులు దేవుడైన యెహోవాను ఏసుక్రీస్తు ద్వారా ప్రార్థించే మందిరాన్ని చర్చి అంటారు.

ముస్లింలు ప్రవక్త మహమ్మద్ చెప్పినపద్ధతిలో దేవుడైన అల్లాహ్ను ప్రార్థించే స్థలాలను మసీదులు అంటారు.

సిక్కు మతస్థులు ప్రార్థించే ప్రదేశాలను గురుద్వారాలు అంటారు.

• చూడండి - వర్గం:ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాలు
• చూడండి - ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పుణ్యక్షేత్రాల జాబితా

• తమిళనాడు, తంజావూరు లోని బృహదీశ్వరాలయం
• ఢిల్లీలోని, బిర్లా మందిరం (ఢిల్లీ)
• అక్షరధామ్
• శివ మందిరం, బెంగుళూరుఅంగ్ కొర్

• కంబోడియా లోని

వాట్]] దేవాలయం.