కనిగిరి
కనిగిరి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన పట్టణం.[1] పిన్ కోడ్: 523 230.,
చరిత్ర
కనిగిరిని పూర్వము కనకగిరి (బంగారుకొండ) అని పిలిచేవారు. దీని పూర్తిపేరు కనకగిరి విజయ మార్తాండ దుర్గము.[2] కవి, రాజు నన్నెచోడుడు ఉదయగిరిని పరిపాలించిన కాలంలో కనిగిరి సామంత రాజ్యంగా ఉండేది.[3] కనిగిరిని మనుమసిద్ధిపై యుద్ధము చేసిన కాటమరాజు పరిపాలించాడని ప్రతీతి. కనిగిరి కొండపై కొన్ని చారిత్రక కట్టడములు ఉన్నాయి. వాటిలో కనిగిరి కోట, బావులు, దుర్గము ముఖ్యమైనవి. కనిగిరి కొండపై రెండు జీర్ణావస్థలో ఉన్న దేవాలయాలు కూడా ఉన్నాయి. కొండపై ఒక చదరపు మైలు వైశాల్యము కలిగిన చదును నేల ఉంది. పూర్వము కొండపై ఒక పట్టణము ఉండేదని స్థానికుల కథనం[4]
ఉన్నత పాఠశాలలు
- ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల,
- జిల్లా పరిషద్ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల,
- ప్రభుత్వ మోడల్ పాఠశాల,
- శ్రీ చైతన్య టెక్నో పాఠశాల,
- ప్రగతి విద్యా నిలయం పాఠశాల,
- ఆల్ఫా పబ్లిక్ పాఠశాల,
- కెటిఆర్ టెక్నో పాఠశాల,
- ఆదిత్య పబ్లిక్ పాఠశాల,
- మాంటిస్సోరి పబ్లిక్ పాఠశాల,
- సెయింట్ జోసెఫ్ పాఠశాల,
- మాధార్ పాఠశాల,
- రత్నం ఉన్నత పాఠశాల,
కళాశాలలు
- ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల,
- సాధన జూనియర్ కళాశాల,
- విజేత జూనియర్ కళాశాల,
- కృష్ణ చైతన్య జూనియర్ కళాశాల,
- MSR జూనియర్ కళాశాల,
డిగ్రీ కళాశాలలు
- ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాల,
- MNM డిగ్రీ కళాశాల,
- ఆల్ఫా డిగ్రీ కళాశాల,
- కృష్ణ చైతన్య డిగ్రీ కళాశాల,
గ్రామంలోని దర్శనీయ ప్రదేశములు/దేవాలయాలు
- కనిగిరి కోండా.
- శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామివారి ఆలయం.
- శ్రీ ఆంజనేయ స్వామివారి ఆలయం.
- శ్రీ అయ్యప్ప స్వామివారి ఆలయం. కనిగిరి
- శ్రీ షిర్డీ సాయిబాబా ఆలయం.
- శ్రీ కోదండరామస్వామివారి ఆలయం.
- శివ ఆలయం.
- శ్రీ.శ్రీ.శ్రీ.మద్విరాట్ పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్ర స్వాములవారి ఆలయం
- కనిగిరి పెద్ద మసీదు.
- అబూబ్కర్ మసీదు
- ఆలీ మసీదు.
- పెద్ద చర్చి.
- ప్రభుత్వం డిగ్రీ కళాశాల మైదానంలో చెట్లు మరియు ప్రశాంతమైన వాతావరణం
మత ప్రదేశాలు
హిందువులు అధిక సంఖ్యలో ఉన్నప్పటికీ, ముస్లింలు మరియు క్రైస్తవులు నగరం అంతటా గణనీయమైన ఉన్నారు
భిన్నత్వంలో ఏకత్వం
ఇక్కడ చాలా స్నేహపూర్వక మరియు ప్రసిద్ధ చెపుతూ "భిన్నత్వంలో ఏకత్వం" యొక్క నిజమైన ఉదాహరణలు. ప్రజలు స్థానిక పండుగలను Thirunallu (తిరునాళ్ళు), Peerla Panduga (పీర్ల పండుగలు) గమనించి. నూతన సంవత్సరం పండుగ, ఈద్ ఉల్ ఫితర్ (రంజాన్), సంక్రాంతి (సంక్రాంతి), వైకుంఠ ఏకాదశి, ఉగాది (ఉగాది), గణేష్ చతుర్థి (వినాయక చవితి), దసరా (దసరా), దీపావళి (దీపావళి), క్రిస్మస్ (క్రిస్మస్) పండుగలు కమ్యూనిటీలు అంతటా ఆచరించుచు ఉంటరు.
గ్రామంలో రవాణా సౌకర్యాలు
కనిగిరి(పట్టణo)నకిరేకల్-మాచెర్ల-తిరుపతి జాతీయ రహదారి (NH-565) మీద ఉంది. కనిగిరి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మరియు చెన్నై మరియు బెంగుళూర్ వంటి అన్ని ఇతర నగరాలకు రోడ్డు సౌకర్యం ఉంది. అతిపెద్ద బస్సు కంపెనీ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ (ఏపీఎస్ఆర్టీసీ) ఉంది. రెండు ప్రైవేటు బస్సు ఆపరేటర్లు Bhavya ట్రావెల్స్ & మేఘన ట్రావెల్స్, హైదరాబాద్ సేవలను అందిస్తుంది. సమీప రైల్వే లైన్లు (మరింత విస్తృతమైన సేవ, 78 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న) సింగరాయకొండ (62 కిలోమీటర్ల దూరంలో), దొనకొండ (50 km దూరంలో) ఒంగోలు {80 km దూరంలో} వద్ద ఉన్నాయి. సమీప విమానాశ్రయం విజయవాడ విమానాశ్రయం (సుమారు 200 కిలోమీటర్ల దూరంలో) మరియు చెన్నై విమానాశ్రయం (సుమారు 350 కిలోమీటర్ల దూరంలో) ఉన్నాయి. కనిగిరి బస్సు డిపో (కొన్ని రవాణా ప్రత్యామ్నాయాలు ఉన్నాయి నుండి) రాష్ట్రంలో అత్యంత లాభదాయక ఒకటి, మరియు (ఒంగోలు తర్వాత) జిల్లాలో రెండవ అతిపెద్ద బస్సు స్టాండ్ ఉంది. విజయవాడ, చెన్నై, హైదరాబాదు, కర్నూలు, విశాఖపట్నం, బెంగళూరు .. మొదలగు ప్రదేశములకు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ బస్సులు విరివిగా ఉన్నాయి.
రహదారి దూరము
కనిగిరి పట్టణం నుండి భారతదేశము మరియు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని ప్రధాన (కొన్ని) ప్రాంతాల మధ్యన దూరం (.కిలోమీటర్లలో)
| నగరం /పట్టణము | దూరము(కి.మీ.) | నగరం /పట్టణము | దూరము(కి.మీ.) | నగరం /పట్టణము | దూరము(కి.మీ.) | నగరం /పట్టణము | దూరము(కి.మీ.) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| శ్రీకాకుళం | 654 | కర్నూలు | 221 | నెల్లూరు | 152 | విజయవాడ | 202 |
| రాజమహేంద్రవరం | 359 | చిత్తూర్ | 328 | ఏలూరు | 260 | బెంగుళూరు | 441 |
| కలకత్తా | 1867 | గుంటూరు | 167 | ఢిల్లీ | 1894 | కడప | 170 |
| అనంతపురం | 302 | మైసూరు | 593 | వారణాసి | 1573 | విశాఖపట్నం | 549 |
| హైదరాబాదు | 342 | కాకినాడ | 420 | నాగపూర్ | 842 | తిరుపతి | 264 |
భౌగోళికం
కనిగిరి చిత్రపటం
శాసనసభా నియోజకవర్గము
1952 జరిగిన మొదటి సార్వత్రిక ఎన్నికలలో కనిగిరి నియోజకవర్గం నెల్లూరు జిల్లాలో ఉండేది. ప్రకాశం జిల్లా యేర్పాటైన తర్వాత అన్ని నియోజకవర్గాలను పునర్వ్యవస్థీకరించి ఐదు మండలాలతో కనిగిరి నియోజక వర్గమును యేర్పరచారు.2007లో చేయబడిన నియోజకవర్గాల పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రకారము ఈ అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో 6 మండలాలు ఉన్నాయి. ఈ అసెంబ్లీ నియోజక వర్గం ఒంగోలు లోకసభ నియోజకవర్గంలో భాగం. పునర్విభజనకు పూర్వం 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారము నియోజకవర్గము యొక్క మొత్తము విస్తీర్ణము 504.10 చ.కి.మీలు మరియు జనాభా 2,44,700 అందులో పురుషుల సంఖ్య – 1,24,642 మరియుస్త్రీల సంఖ్య – 1,20,058.
కనిగిరి పట్టణములోని మౌలిక సదుపాయాలు
బ్యాంకులు
- ఆంధ్రా బ్యాంక్,
- ఆంధ్ర ప్రగతి గ్రామీణ బ్యాంక్,
- కెనరా బ్యాంక్,
- కార్పొరేషన్ బ్యాంక్,
- కనిగిరి కోఆపరేషన్ బ్యాంక్,
- సిండికేట్ బ్యాంక్,
- స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా,
- స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ హైదరాబాద్,
- ఐ.సి.ఐ.సి.ఐ.బ్యాంక్,
వైద్య సౌకర్యం
- ప్రభుత్వ ఆస్పత్రి
థియేటర్స్
థియేటర్లలో మా వినోదం ప్రధాన భాగం అందిస్తుంది,కానీ కనిగిరిలో ప్రధాన లోపం దాని థియేటర్లలో ఉంది. అందులో 4 లో కేవలం 2 థియేటర్లులో వాడుకలో ఉన్నాయి. అవి
- శ్రీనివాస మహల్
- సుదర్శన్ థియేటర్
- వెంకటేశ్వర థియేటర్ (ప్రస్తుతం వాడుకలో లేదు )
- సాయి బాబా థియేటర్ (ప్రస్తుతం వాడుకలో లేదు )
మీడియా
అన్ని ప్రధాన తెలుగు వార్తలు పత్రికలు ఈనాడు, సాక్షి, ఆంధ్రజ్యోతి మరియు వార్త వారు చదువుతానరు .ఒంగోలు నుండి ప్రచురితమైన ఇవి. ప్రముఖ టీవీ ఛానళ్లు రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా తెలుగు కేబుల్ చానెల్స్ జెమిని TV, మా TV, ఈTV, జీ తెలుగుTV మరియు అన్ని ఇతర ఉంచిన,హిందీ, ఇంగ్లీష్ సినిమా చానెల్స్, మరియు స్థానిక కేబుల్ చానెల్స్ అందుబాటులో ఉన్నాయి. పట్టణంలో వినోదం కోసం 2 సినిమా హాళ్ల
ఇతర సమాచారం
- కనిగిరి గ్రామ దేవత :అంకలమ్మ,
- కనిగిరి పిన్ కోడ్ : 523230,
- కనిగిరి టెలిఫోన్ యస్.టి.డి కోడ్ : 08402,
- కనిగిరి ఆర్టీసీ మరియు షాట్ కట్ కోడ్: k.n.g,
గ్రామములోని ప్రముఖులు (నాడు/నేడు)
- కదిరి బాబూరావు. శాసన సభ్యులు (2014-ప్రస్తుతం)
- ఈరిగినేని తిరుపతి నాయుడు Ex. M.LA (1999-2009)
- ముక్కు ఉగ్ర నరసింహ రెడ్డి Ex. M.LA (2009-2014)
- ముక్కు కాశీ రెడ్డి .Ex M.LA,
- చిన్నా మస్తాన్ షేక్..నగర్ పంచాయతీ చైర్మన్ (2014-ప్రస్తుతం)
- పులి వెంకట రెడ్డి EX M.P
- నంబుల వెంకటేశ్వర్లు M.P.P (2014-ప్రస్తుతం)
కనిగిరికి చెందిన ప్రముఖులు
- జానీ లీవర్ :ప్రముఖ బాలీవుడ్ సినీనటుడు, హాస్యనటుడు.[5]
- పులి వెంకట రెడ్డి (Ex. MP)
- కొండ్రెడ్డి వెంకటేశ్వర రెడ్డి : ప్రముఖ కవి.వీరు పలు కవితా సంపుటాలు రచించారు. అలాగే అనేక విమర్శనాత్మక కవితలు వ్రాసినారు. వీరి ప్రతిభ గుర్తించిన కొత్తఢిల్లీలోని కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ, 2015, సెప్టెంబరు-5,6 తేదీలలో, అసోం లోని దిబ్రూఘర్ విశ్వవిద్యాలయంలో నిర్వహించు అభివ్యక్తి జాతీయ కవి సమ్మేళనానంలో పాల్గొనడానికి వీరికి ఆహ్వానం పంపినది. [4]
- తెల్లాకుల వెంకటేశ్వర గుప్తా (1912-19.12.1978)ప్రముఖ హరికథకుడు
గణాంకాలు
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 31,122.[6] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 16,014,మహిళల సంఖ్య 15,108, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 6,616 ఉన్నాయి.గ్రామ విస్తీర్ణం 3,306 హెక్టారులు.
సమీప పట్టణాలు
పామూరు 37 కి.మీ, చంద్రశేఖరపురం 38 కి.మీ, పెదచెర్లోపల్లి 29 కి.మీ,వెలిగండ్లల 22 కి.మీ,కందుకూర్ 49 కి.మీ, ఒంగోలు 80 కి.మీ, కంభం 60 కి.మీ, దొనకొండ 52 కి.మీ.
మూలాలు
- భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు
- Gazetteer of the Nellore District: brought upto 1938 By Government Of Madras Staff పేజీ.325
- ఈతకోట, సుబ్బారావు (సెప్టెంబరు 2010). "చరిత్రకందని ఉదయగిరి కోట". అలనాటి నెల్లూరు (1 ed.). హైదరాబాద్: పాలపిట్ట బుక్స్. pp. 44–49. Check date values in:
|date=(help);|access-date=requires|url=(help) - Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras By Robert Sewell పేజీ.138
- "14th August 1957: Popular Bollywood Actor and Comedian Johnny Lever is Born". Retrieved 2014-01-05.
- http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=18
